أيوب صبري باشا (پاشا) (مترجم: عبد الرسول منشى)

452

مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش )

مسجد الحرام را از جاى خود قلع و قمع نموده بود . و اين سيل از كثرت نزول باران حاصل شده زيرا آن قدر به شدت باران نازل مىشد كه گويا از لولهء آفتابه مىريخت . در داخل مسجد الحرام به قدر پنج ذرع آب جمع شده و از خارج باب معلّى القاب كعبة اللّه آب يك ذرع و نيم بالا آمده بود از قت جريان آبهايى كه به حرم مسجد الحرام شده بود دو ستون بزرگ افتاده و بدين جهت سقفها نيز پايين آمده و شصت نفر تلف شده بودند . چهاردهم : سيول حجاز ، سيلى است كه هشت سال بعد از سيل سيزدهم ظاهر آمده اين سيل بيست و دوّم شهر ذيحجه سال هشتصد و ده ( 810 ) تاريخ هجرى هنگام ظهر ظاهر شده ، پس از آنكه مجراى عيون و قنوات و سدها را خراب كرد داخل مملكت را غرق درياى الم و اضطراب نموده به حرم شريف داخل شده تا آخرين قدمهءّ منبر شريف كه مخصوص جلوس خطباى عظام بود رسيد . بالاخره شخص والى و امير مكّه كيفيت را به دربار عثمانى عرض نموده و از طرف اعليحضرت سلطان نيز امير آخور معين و مأمور شده سدهاى مخروبه را تعمير و تشييد و مجراى عين زبيده و قنوات ديگر را تعميق و تجديد فرمود . [ پانزدهم : سيلى كه در ] جاهليه و اعصار اسلاميّه ظاهر شده است شبيه و مثيل نبوده است نظر به روايت امام سمهودى سيل مذكور قبل از وصول حجّاج به مكّه ظاهر شده و ما بين جبلين را مملو ساخته و تا سطح بيوت مرتفعه كه در طرف معلا بودند ارتفاع نموده و به يك صولت فوق الحدّ داخل مسجد الحرام شده و خسارت زياد رسانيده است . عدد خانه‌هاى مخروبه و نفوس مغروقه را غير از خداى كسى آگاه نيست همين‌قدر كه در حين تنظيف مسجد الحرام يكصد و هشتاد جنازه از زير خاك درآورده بودند و تا آن روز اهالى مكّه آن چنان سيلى نديده بودند . شانزدهم : سيول حجاز ، سيلى است كه در سال هشتصد و هشتاد و هفتم ( 887 ) هجرت چهاردهم ذيقعده واقع شده است اين سيل با اينكه بسيار مدهش و مخوف بود بغتة ظهور نموده مستقيما داخل مسجد الحرام شده و در ظرف مدّت كمى به بيت اللّه